LOJİSTİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ
  • A.C.S.

    A.C.S. "Automated Commercial Systems"için kısaltma.ABD Gümrüklerinin EDI BILGE sistemi.

  • A.I.D

    A.I.D "Agency for International Developement"için kısaltma.ABD Uluslar arası Kalkınma Ajansı. ABD hükümetinin özellikle savaş,iç savaş,salgın hastalık,kıtlık v.b.gibi olağanüstü olaylardan zarar gören ülkelere yaptığı yardımları düzenleyen kuruluş.

  • A.T.A

    A.T.A "American Truckers Association"için kısaltma.Amerika Kamyoncular Birliği.

  • AAR

    AAR "Against All Risks"için kısaltma.Sigorta poliçelerinde "Bütün Riskler Dahil"maddesi için kullanılır.

  • ABAFT

    ABAFT Gemiler için kıça doğru,kıç tarafta,kıç tarafında.Geminin kıçı ile ortası arasında bir yer.

  • ABANDON

    ABANDON Yükleyici yada alıcının mallarını bırakması,tek etmesi. 

  • Abandonment

    1) Bir taşıyıcının izlediği güzergah/hattın tamamında veya bir kısmında hizmet vermeyi durdurma veya yükün veya geminin mülkiyetini veya kontrolu bırakma yönünde izin istemesi. Motorlu araç veya demiryolu taşımacılığında ICC'den onay alınması gerekir. 2) Yükleten veya gönderilen kuruluşun hasarlı yükü bırakması veya teslimatı kabul etmemesi. 3) Deniz sigortasında kısmen tahrip olmuş mal üzerindeki hakların sigortacıya bırakılması. 4) Tam ziya talebinde bulunmak üzere hasar gören veya zayi olan mal üzerindeki haklardan vazgeçme edimi.

  • ABATEMENT

    ABATEMENT Mala zarar gelmesi ya da tarife üzerinde fiyatlandırma halinde fatura üzerinden izin verilen indirim.

  • ABC Faturalama – ABC Billing

    Özel faaliyetlere yönelik olarak, faaliyet tabanlı faturalama işlemi (Bu eylem, öncelikli olarak üçüncü parti lojistik (3PL) şirketler için tasarlanmıştır. Faturalandırılabilir ücretlerin hesaplanmasına olanak tanır. Örneğin, bir 3PL şirketi, depolama ve diğer katma değerli faaliyetlerin yanısıra, her bir satış fişi/faturası için işlem ücreti belirleyebilir.)

  • ABC Sınıflandırma Yöntemi

    Stokta bulunan malzemelerin devir hızı, miktar, değer vb. ölçütlere göre sınıflandırılması.

  • ABI

    ABI "Automated Broker Interface"için kısaltma.ABD Gümrüğü'nde acentelerin ithalat işlemlerini gerçekleştirebildiği EDI sistemi.

  • ABOARD

    ABOARD Yükün taşıma vasıtasının üstüne konması,yükün vasıta üstünde olması. 

  • Absolute Liability

    Taşıyıcının tüm sorumluluğu üzerine aldığı ve konşimento veya görenek hukukunda yer alan normal muafiyetlerden yararlanamadığı bir durum.

  • ABSORPTION

    Bir taşıyıcının başka bir taşıyıcının masraflarını yükleyiciye/göndericiye aksettirmeden üstlenmesi.

  • Acceptance

    1) Yükün gönderildiği kuruluşun yükü teslim aldığını teyit ettiği belge, ki bu kabul ile birlikte taşıyıcının sözleşmesi sona ermiş olur. 

  • ACCEPTANCE

    Keşidenin/ödemeyi yapacak olanın kabul ettiği ve vadesi geldiğinde koşulsuz olarak ödemekle yükümlü olduğu vadeli draft veya ödeme çeki.Kabaca,belirlenen şartlarda malın satın alınması anlaşmasıdır.

  • Accessorial Charges

    Line-Haul türü mal taşımacılığı ile bağlantılı olarak verilen ek hizmet ve tanınan imtiyazlara ait ücretler. Bu ücretler navlun ücretine dahil edilmez ve daha çok maktu bir ücret olarak uygulanır. Birkaç örnek: teslim-alma/teslim etme, transit geçiş imtiyazları, sürestarya, değiştirme, yükleme/ boşaltma. 

  • ACCESSORIAL CHARGES

    Taşıma kaplarının kirası,döviz kuru ve teslim masrafları gibi temel tarifeye eklenen masraflar.

  • Acente – Agency

    Bir lojistik şirketin merkez kuruluşu dışında bir bölgede, onun adına hizmet veren kuruluş veya birey (Genellikle tam yük bazında çalışırlar).

  • Açık Çatallı Çaka

    Çatal aralığı normalden daha geniş olan çatallı kaldıraç (forklift).

  • Açık Hava Antlaşmaları

    İki ülkenin iç hatlarındaki uçuş izinlerini, karşılıklı olarak diğer ülkenin havayolu şirketlerine verdiği, iç hatlarda yabancı ülke havayolu şirketlerinin hizmet vermesine olanak tanıyarak serbest rekâbet ortamını genişletmenin amaçlandığı anlaşmalar.

  • Açık Sipariş

    Alınmış, ancak henüz teslim edilmemiş olan sipâriş.

  • Açık Sözleşme

    Tutarı ve süresi belirsiz sözleşme (Zaman ve miktar bakımından sınır tanımayan veya değişik sınırları içeren ve genel olarak, değişik düzeyde tekrarlı sipâriş ve masraflarla ilgili olan malzeme tedârik ve hizmet anlaşması.

  • Acil Durum Planı

    Gelecekte oluşabilecek beklenmeyen gelişmelere karşı alınacak önlemleri gösteren plan.

  • Acil Stok

    Planlanmamış, âcil durumlara karşı hemen tepki vermek üzere her zaman elde tutulmak zorunda olan stok miktarı.

  • Açılabilir Tavanlı Konteyner

    Standart konteynere sığmayan veya konteyner kapısından forklift veya benzeri donanım ile yüklenemeyen konteyner (Üstü açık konteynerden farkı, yüksekliği itibarıyla standart yüksekliği aşan yüklerin taşınamaması ve kapalı bir tavana sahip olmasıdır.).

  • ACQUIESCENCE

    Bir konşimento gönderici/yükleyici tarafından protesto edilmeden kabul edilir veya imzalanırsa,gönderici sessiz kalarak anlaşma şartlarını kabul etmiş sayılacağına dair ifade.

  • ACQUITTANCE

    Yük üzerindeki iddialardan vazgeçtiğini gösterir belge.

  • ACT OF GOD

    Doğal afet.

  • Activity-Based Costing

    Bir kuruluş içinde gerçekleştirilen spesifik faaliyetlerin gerçek maliyetine dayalı bir muhasebe sistemi.

  • Ad Valorem

    "değere göre", ("kıymet üzerinden") anlamına gelen Latince bir deyim. Ürünlerin belirlenmiş belli bir yüzdesi üzerinden saptanmış navlun ücretleri ad valorem ücretler olarak bilinir.

  • Adresleme

    Depo içerisinde stoklanan ürünleri belirli bir düzen içerisinde izlemek amacıyla, malzeme konacak lokasyonların gereksinime uygun bir düzen içerisinde kodlandırılması veya numaralandırılması işlemi.

  • Adresteki Stok Doğruluğu

    Bir lokasyonda bir malzemeye ait stok miktarının, belirlenmiş toleranslar dahilinde olması.

  • ADVICE OF SHIPMENT

    Yerli ya da yabancı alıcının yükün ambalajlanması,rota tayini vb. konulara ilişkin gönderdiği not. Faturanın bir kopyası ve istenildiği takdirde konşimentonun bir kopyası bu talimata eklenir.

  • Ağ Geçidi

    Taşıyıcılar arasında yük bilgisinin değiştirilme noktası veya iki taşımacılık sistemi arasında bilginin serbestçe aktığı kanal.

  • Ağ Tasarımı

    Etkin ve verimli bir tedârik zinciri için çalışma kapsamı içindeki ilgili tedârikçi, üretici, depo ve dağıtım merkezi, satış noktaları ile müşteriler gibi çeşitli şirketlerin ve tesislerin üretim, depolama ve taşımacılık sistemlerinin bir ağ yapısı bütünlüğü içinde yüksek yanıt hızı, yüksek kalite, düşük mâliyet vd. amaçlarla analizi ve yeniden tasarlanması.

  • Ağırlık Merkezi Modeli

    Taşıma miktar ve mâliyetlerini dikkate alarak en düşük toplam taşımacılık mâliyetini veren depo yerini belirlemede kullanılan model.

  • Airwaybill

     Havayolu taşıma senedidir. I.A.T.A üyesi havayolu taşıma şirketleri tarafından düzenlenir.

  • Akreditif

    Alıcı ve satıcı arasında yapılan anlaşma gereği, aracı bir banka tarafından sözkonusu mal ve hizmetin gerçekleştirildiğine ilişkin belgelerin verilen süre içerisinde, belirtilen koşullara uygun olarak ibrâzı ile ödemenin yapılacağına ilişkin banka taahhüdü/banka garantisi.

  • Aktarım Süresi

    Dokümanların, ödemelerin, ticarî iş yapan bir kurumdan diğerine ulaşması için gereken zaman.

  • Aktarma

    Bir araç ile gelen yüklerin boşaltılarak, herhangi bir özel işleme tâbi tutulmadan kısa bir süre içinde sevkedilmek üzere başka bir araca yüklenmesi işlemi.

  • Aktarma Merkezi

    Gelen yükün/kargoların indirildiği ve varış noktasına göre gidenlerin ise yüklendiği, gün içinde kargoların kısa zaman aralıkları ile saklandığı, araçlar arası yük/kargo transferi yapıldığı bölgesel işlem merkezleri.Bir taşımacılık ağındaki birleşim ve dağıtım noktası.

  • Aktarma Merkezi Anlaşmaları

    Havayolu şirketlerinin bir havalimanının aktarma merkesi olması konusunda anlaşmaları (Yükler öncelikle bu merkeze gider ve oradan dağıtılır. Bu durum, yükün doğrudan uçuş yapması olasılığını azaltır, ancak toplam verimliliği arttırır.).

  • Aktarma yapmak

    Depoya gelen araçtan boşaltılan malların herhangi bir tasnif vb. işlemlere tabi tutulmadan depodan gidecek araca yüklenmesi işlemidir.

  • Aktif İstif

    Üzerinde çalışılan ve gereksinime göre malzeme konulan/kaldırılan yüklerin istifi.

  • Alan Yönetimi

    Açık alanda depolanabilir malzemelerin ve taşıyıcı kapların, sözkonusu alanda depolanması ve izlenmesi.

  • Alıcı Değiştirme

    Yükün, aynı veya farklı yöndeki alıcıya yönlendirilmesi durumu.

  • Alıcının Güzergâh Belirleme Hakkı

    Satıcının taşıma ücretlerini ödemediği durumlarda, alıcının taşıma rotasını belirleme hakkı.

  • Ambalaj

    Ürünleri dış etkilerden koruyan, tanıtım ve pazarlama işlemlerini kolaylaştıran, görsellik ve kullanım ergonomisi sağlayan, içindeki ürün hakkında bilgiler bulunduran; metal, plastik, cam vb. malzemelerden yapılmış kap (İçinde ürün bulunan koruyucudur. Ürünü çarpma, ısınma, zedelenme gibi fiziksel etkilerden korur.).

  • Ambalaj Malzemesi

    Ürünü koruyan, pazarlama amacıyla kullanılabilen ve ürünün içine konulduğu malzeme.

  • Ambalaj/Koli listesi

    Her ambalajın / kolinin içinde hangi tür mal olduğunu gösteren listedir.

  • Ambar

    İhtiyaca bağlı olarak belirli bir süre için ürünlerin konulduğu kapalı veya açık güvenlikli alandır.

  • Ambar Tesellüm Fişi(ATF)

    Üçüncü taraf lojistik hizmet üreten firma tarafından, nakliyesini organize ettiği eşyalar için düzenlediği, gönderenin, alıcının ve taşıyıcının imzalarının bulunduğu, yük ve adres bilgilerini içeren belgedir.

  • Ambar Teslim – Tesellüm Fişi

    Depolama, taşıma ve/veya katma değerli hizmetler sunmak üzere, sözkonusu hizmeti veren firma, tedârikçi veya müşterilerden malı teslim alırken veya teslim ederken imzalama ve kaşeleme sûretiyle sözkonusu eşyaların ilgili tarafın sorumluluğuna geçtiğini belgelemek üzere düzenlenen evrak.

  • Ambar Teslim-Tesellüm Belgesi

    Depolama, taşıma ve/veya katma değerli hizmetler sunmak üzere, sözkonusu hizmeti veren firma, tedarikçi veya müşterilerden malı teslim alırken veya teslim ederken imzalama ve kaşeleme suretiyle sözkonusu eşyaların ilgili tarafın sorumluluğuna geçtiğini belgelemek üzere düzenlenen evraktır.

  • Ana Güzergah

    Depolama, taşıma ve/veya katma değerli hizmetler sunmak üzere, sözkonusu hizmeti veren firma, tedarikçi veya müşterilerden malı teslim alırken veya teslim ederken imzalama ve kaşeleme suretiyle sözkonusu eşyaların ilgili tarafın sorumluluğuna geçtiğini belgelemek üzere düzenlenen evraktır.

  • Ana Üretim Çizelgesi (Programı)

    Hangi ürünün ne kadar ve ne zaman üretileceğini, satış tahminlerine ve sipârişlere bağlı olarak gösteren, MRP’nin bu programa bağlı olarak çalıştığı üretim programı.

  • Anlaşmalı Depo

    Bir sözleşmeye dayalı olarak, müşteri veya müşteriler adına depolama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği depo.

  • Antlaşma

    Tedârik hizmetlerinde, koşulları önceden ve net olarak tanımlamak üzere ilgili taraflar arasında varılan mutabakat metni.

  • Antrepo

    Gümrük Müsteşarlığınca verilen izin doğrultusunda, bir gümrük idaresine bağlı olarak işletilen, sahibinin tüzel kişilik veya kurum olma zorunluğu bulunan, içine sadece millileşmemiş ithal eşya ile ihracat amaçlı malların konulanabileceği depodur.

  • Ara Durak

    Düzenli yolcu taşımacılığında, kalkış noktası ile varış noktası arasında bulunan, yolcuların asgari ihtiyaçlarının karşılandığı ve yolcu indirilip bindirilen  yeri

  • Araç Metre

    RO-RO gemilerinin araç kapasitelerinin belirlenmesinde kullanılan; 1 m. uzunluğunda ve 2,5 genişliğindeki bir alanı ifade eden bir birim.

  • Aracı Bilgisayar Sistemi

    Farklı şirketlere veya kuruluşlara ait olan farklı bilgisayar sistemlerinin, birbirine bilgi aktarımına izin verecek şekilde bağlanması (Örneğin, bir müşteri, sipârişlerinin durumuna, kendi ve tedârikçinin bilgisayar sistemleri üzerinden erişebilir.).

  • Aralıklı Üretim

    Belirli bir sipârişi ya da sürekli talebi karşılamak üzere, benzer veya farklı ürünlerin, partiler hâlinde üretim şekli (Bu üretim türünde, Parti Tipi Üretim sözkonusu olup, bir parti ürün bitmeden diğerine geçilmez. Fiilî üretim; taşıma, bekleme, kontrol vb. nedenlerle aralıklı olarak gerçekleştirilir.).

  • Ardiye

    Ticaret eşyasını saklamaya yarayan yere denir(depo). Ayrıca; böyle bir yerde saklanan eşya için ödenen ücrete de “ardiye” denilmektedir.

  • Aşamalı Stok

    Müşteri gereksinimlerini karşılamak üzere tedârik zincirinde belli bir aşamadaki stok.

  • ATA Karnesi

    Gümrük anlaşmaları kapsamında, eşyanın bir ülkeye geçici girişinde gümrük vergilerinden muaf tutulması ve gümrük formalitelerinin azaltılmasını sağlamak amacıyla üye ülke yetkili makamlarınca verilen anlaşma eki belgedir.

  • ATR Dolaşım Belgesi

    Türkiye veya Avrupa Topluluğu kaynaklı olan veya sayılan, ya da Türkiye veya Toplulukta serbest dolaşım halinde bulunan eşyanın Katma Protokol hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere, ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenip, gümrük idarelerince vize edilen belgedir.

  • Avrupa Lojistik Derneği

    Batı Avrupa’daki tüm ülkelerin ulusal organizasyonlarından olauşan ve amacı, Avrupa’daki endüstriyel ve ticarî sektörlere lojistik konularında destek veren, lojistik eğitim vb. konularda standartları oluşturan bir sivil toplum örgütü..

  • Ayna Etkisi

    Havayolu taşımacılığında yeni rotalar için ikili antlaşma imzalandığında oluşan etki (Yeni açılan rota üzerinde hizmet yok iken, sözkonusu iki ülkenin havayolu şirketleri aynı zamanda hizmet vermeye başlayacaktır).

  • A.A.R.

    A.A.R "Association of American Railroads"için kullanılan kısaltma.Amerika Kıtası Demiryolu Birliği.