LOJİSTİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ
  • Dağıtıcı

    Tek parçada en fazla 5 kilogram ağırlığındaki  kargoların kısa sürede kapıdan kapıya kendi nam ve hesabına   dağıtımını  yapacak gerçek ve tüzel kişileri

  • Dağıtılmış Stok

    Aynı malzeme stoğunun farklı yerlerde bulundurulması.

  • Dağıtım

    Ürünlerin belirtilen zaman, miktar vb. koşullara uygun olarak, belirtilen yerlere sevk ve teslim edilebilmesi (gönderilmesi) için gerçekleştirilen işlemler bütünü (Bu kapsam altında, dağıtım merkezleri gibi tesisler de dikkate alınır).

  • Dağıtım Ağı

    Ürünlerin sevk noktalarından teslim noktalarına kadar geçen süreçte yer alan, depo, rota, satış noktası, vb. gibi öğelerin tanımlandığı sistem.

  • Dağıtım Gereksinimlerinin Planlaması

    Dağıtım ağı içinde hangi ürüne, ne zaman, ne kadar ve nerede gereksinim duyulacağının ve bu gereksinimin nasıl karşılanacağının plânlanması.

  • Dağıtım İhtiyaçlarının Planlaması (DİP)

    Dağtım ağı içinde hangi ürüne, ne zaman, ne kadar ve nerede gereksinim duyulacağının ve bu gereksinimin nasıl karşılanacağının planlanmasıdır.

  • Dağıtım Kanalı

    İşletmenin ürettiği ve/veya sunduğu malların/hizmetlerin, işletmeden son kullanıcıya kadar olan akışında, bu akış üzerinde yer alan noktaların bütünü (Örneğin dağıtım merkezleri, bayiler, satıcılar vb.).

  • Dağıtım Kanalları

    İşletmenin ürettiği ürünleri nihai tüketiciye ulaştırana kadar geçen süreçte kullandığı aracılar bütünüdür.

  • Dağıtım Kaynakları Planlaması

    Dağıtım gereksinimlerini karşılamak amacıyla taşıma araçları, depolama ve yükleme-boşaltma kapasiteleri, işçilik, finansman vb. dağıtım kaynaklarının belirli kısıt ve ölçütlere göre plânlanması.

  • Dağıtım Merkezi Hizmet Ücreti

    Dağıtım merkezinin yaptığı tüm lojistik faaliyetler için kg, palet vb. başına belirlemiş olduğu hizmet ücreti.

  • Dalgasal Toplama

    Sevkedilecek malzemenin bekleme süresini enazlamak için toplama listelerini seçme ve sıralama yöntemi (Toplama emirlerinin, aynı ürünler, aynı taşıyıcı, aynı varış noktası biçiminde dalgalar hâlinde oluşturulmasıdır. Bölgesel toplamada toplama emirleri bölge bazında oluşturulur, tüm bölgeler aynı zamanda toplanır, ürünler daha sonra sınıflandırılır ve sevkiyata göre konsolide edilir. Dalgasal toplama ise daha hızlı bir yöntemdir, toplama emirleri düzenlenirken taşıma aracı ve varış noktaları dikkate alınır.

  • Damage

    Malzemelerin nakliyesi, depolanması, elleçlenmesi, vd işlemleri sırasında meydana gelen yırtılma, çatlama, kırılma, bozulma, deforme olma, ıslanma, vbg değer ve zaman kaybına neden olan zararların tümüdür.

  • Damping – Dumping

    Bir malın pazar değerinin ve mâliyetinin altında satılması sonucu başka firmaların zarar görmesi.

  • Dar Koridor

    Paletlerin raflara yüklenmesi ve boşaltılmasında yandan yüklemeli çakaların (reach truck) kullanıldığı koridor (Bu tip koridorların genişliği, 240-300 cm. arasında olup depo alanı kullanımı açısından daha verimlidir. ).

  • Dar Koridor Çakası

    Dar koridorlarda kullanılan, yandan yüklemeli çatallı kaldıraç (forklift).

  • Dara

    Taşıma kabının boş ağırlığı. Taşıma aracının boş ağırlığı.

  • Darboğaz

    Sürecin kapasitesini sınırlayan aşama (Darboğaz kapasite arttırıldığında, süreç kapasitesi de buna paralel olarak artarken, darboğaz olmayan bir kapasite arttığında, süreç kapasitesi artmayacaktır.).

  • Davet Listesi

    İhale usulü ile mal veya hizmet satın almak üzere ihaleye davet edilen şirket listesi.

  • Dayanıksız Mal/Yük

    Kısa raf ömürlü, soğutma veya ısıtma gibi özel koruyucu hizmetler gerektirebilen, aksi durumda hızlı bozulabilecek veya değerini yitirebilecek yük (Genellikle taze meyve ve sebze için kullanılır).

  • Dead Weight Cargo Capacity (DWCC)

    Gemilerin yaz dönemi yükleme çizgisine kadar tümüyle yüklendiğinde taşıyabilecekleri yükün ağırlığı.

  • Dead Weight Tonnage (DWT)

    Bir geminin yük ve diğer ağırlıklar (yakıt, yağ, kumanya vb.) dahil, longton (1 longton = 1.016 kg) cinsinden taşıyabileceği en fazla ağırlık.

  • Değer Zinciri

    İlk madde/hizmetin temininden son madde/hizmet tüketimine kadar olan süreçte yer alan, birbirleriyle malzeme, hizmet ve bilgi akışı şeklinde ilişkileri olan ve ürüne değer ekleyen işlemler bütünüdür.

  • Değer Zinciri Analizi

    Bir tedârik zinciri boyunca tüm zincir üyeleri tarafından gerçekleştirilen faaliyetler ile ilgili bilgilerin tanımlanmasına yönelik yapısal tasarım yöntemlerinin kullanımı.

  • Değer Zinciri – Value Chain

    Müşteri isteklerine göre ilk madde/hizmetin temininden son madde/hizmet tüketimine kadar olan süreçte yer alan, birbirleriyle malzeme, hizmet ve bilgi akışı şeklinde ilişkilileri olan ve ürüne değer ekleyen işlemler bütünü.

  • Değişim Mühendisliği

    Maliyet, kalite, hizmet ve hız gibi kritik performans ölçümlerinde etkin organizasyonel gelişmeler elde etmek için işletme süreçlerinin köklü bir şekilde yeniden düşünülmesi ve yeniden tasarlanması.

  • Değişken Maliyet

    İş düzeyi veya miktarına bağlı olarak değişen mâliyet (Örneğin hammadde mâliyeti, enerji mâliyeti gibi).

  • Değişken Ürün Gözü

    Boşaldığı zaman herhangi bir stok kalemini yerleştirmek için uygun olan yer.

  • Delivered Duty Paid (DDP)

    Belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak yapılan uluslararası teslim şekli kavramı.

  • Delivered Duty Unpaid (DDU)

    Belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmeksizin yapılan uluslararası teslim şekli kavramı.

  • Denetim İzi – Audit Trail

    Bir kaydın içeriğini ya da kaynağını etkileyen değişimlerin elle ya da bilgisayarla işaretlenmesi.

  • Denge Ağırlıklı Çaka

    Yükün ön tekerleğin önündeki çatala yerleştirildiği, arka tekerleğin üzerinde bulunan ağırlığın yükü dengelediği, çatalın salt dikey yönde hareket ettiği, öne veya arkaya gitmediği, diğer tüm hareketlerin aracın hareketi ile sağlandığı çaka.

  • Deplasman Ton

    Bir geminin su içindeki hacmi kadar (taşırdığı) suyun ağırlığı.

  • Depo

    Eşyanın açık veya kapalı alanda muhafaza edilmesine uygun olan yeri,

  • Depo Güvenliği

    Yetkisiz personel, zararlı haşere, rüzgâr, yangın, sel vb. kontrol dışı unsurların depoya girmemesi için alınan önlemler ile giriş, bakım, temizlik vb. işlemlerin kaydı.

  • Depo İşlem Hacmi

    Depolama işlem hacminin, ağırlık, adet vb. cinsinden ölçüsü (Örneğin teslim alınan ve sevkedilen mal miktarı toplamının yarısı).

  • Depolama Maliyeti

    Malzemelerin fiziksel olarak depolanması (kira/amortisman, ısıtma, aydınlatma, sigorta, genel giderler vb.) ve elleçlenmesi (malzeme boşaltma, mal kabul, gruplama, paket açma, paket bölme, istifleme, yerleştirme, eksik tamamlama, toplama, yükleme vb.) ile ilgili masraflar.

  • Depolama Planı

    Depo içinde bulunan veya bulunması plânlanan malzeme cinslerini ve işgâl ettiği hacimleri gösteren, kroki şeklinde ifâde edilmiş plân.

  • Desi

    Yük taşıma ücreti hesabında kullanılmak üzere; paket, sandık, koli vb. yüklerin üç boyutunun (en, boy, yükseklik) santimetre cinsinden birbiriyle çarpıldıktan sonra 3.000′e bölünmesi ile elde edilen değer (Karayolu taşımacılığında 3 dm3=1 kg olarak dikkate alınır. Yükün hacimsel büyüklüğü 3 dm3′ü 1 kg’dan küçük ise ağırlık 1 kg olarak alınır.).

  • Destek Çubuğu

    Bir rafı oluşturmada kullanılan temel bağlantı elemanı (İki ayak arasında taşıma veya dayanıklılığı arttırmak amacıyla yatay veya çapraz olarak kullanılırlar, birbirlerine kaynak yoluyla veya civata kullanılarak birleştirilirler).

  • Dinamik İşlem Kontrolü

    Açıklama Ürünlerin çıkış performans kontrollerinin sürekli olarak yapılması.

  • Dış Kaynak Kullanımı

    Şirketlerin kendi temel (core) faaliyetlerine daha fazla odaklanmak, mâliyetlerini azaltmak, kaliteyi yükseltmek, verimliliğini arttırmak, sabit mâliyetleri değişken mâliyetler hâline dönüştürmek, ilgili tedârikçinin uzmanlık, yatırım ve yaratıcılık gücünden yararlanmak, pazara tepki hızını yükseltmek amaçlarından bir veya birkaçından yararlanmak üzere, varolan şirket faaliyeti veya faaliyetlerinin gereğinde ilgili varlıkları ile birlikte üçüncü parti şirketlere devredilmesi süreci.

  • Doğrudan Mağazaya Teslim

    Ürünün ilk sevkiyat noktasından satış noktasına doğrudan gönderilmesi.

  • Doğrudan Satış Noktası

    Ürünleri doğrudan ana satıcı firmadan alan satış noktası.

  • Doğrudan Sevkiyat

    Ürünlerin, bir depolama işlemi yapılmaksızın müşteriye gönderilmesi.

  • Doğrudan Üretim Malzemesi

    Bir ürünün üretim sürecinde ve içeriğinde bulunan malzeme (ürün ağacında yer alan malzemeler).

  • Doğrudan Yerleştirme

    Depoda gelen malzemelerin, doğrudan ilgili lokasyona yerleştirilmesi.

  • Dökme yük gemisi

    Petrol, hububat veya cevher gibi ambalajlanmayan, kolilenmeyen, şişelenmeyen veya sair surette paketlenmeyen dökme yükleri taşıyan gemi.

  • Dökme Yük Kapasitesi

    Gemi tümüyle dökme yüklerle yüklendiğinde alabileceği en büyük hacimsel yük miktarı.

  • Dökme Yük Taşıyıcısı

    Petrol, tahıl veya maden gibi paketlenmemiş, şişelenmemiş veya herhangi bir şekilde ambalajlanmamış büyük miktardaki dökme yükleri taşıyan şirket.

  • Dökme Yük – Bulk Cargo

    Bir ambalaj içinde olmayan yük.

  • Doküman

    Fatura, satınalma emri vb. formların her biri.

  • Dolaylı/Distribütör Kanalı

    Şirketlerin ürünlerini önce distribütöre, distribütörün de bu ürünleri son kullanıcıya sattığı kanal.

  • Dolu Adres – Occupied Space

    Başka bir malzeme tarafından kullanılmakta olan stok alanı.

  • Dönemsel Sayım – Cycle Counting

    Stok doğruluğunu sağlamak amacıyla, stoğun belirli dönemlerde bir düzen içerisinde sayılması ve kaydedilmesi işlemi.

  • Donmuş Bölge – Frozen Zone

    Üretim programının, öngörülen bir süre içinde değiştirilmemek üzere kesinleştirildiği kısmı.

  • Dönüş Taşıması – Backhaulage

    Gidiş ve dönüş taşıma ücretinin birlikte düşünülerek, bir araç ile götürülen yüklerin bırakılıp, aynı araç ve aynı/benzer güzergâh kullanılıp, farklı yüklerin getirilmesi.

  • Dördüncü Parti Lojistik

    Müşterilerine kapsamlı tedârik zinciri çözümleri sunmak için, kendi organizasyonunun kaynaklarını, yeteneklerini ve teknolojisini, üçüncü taraf lojistik (3PL) şirketleri ile biraraya getiren ve tüm zincirin tasarımını ve yönetimini üstlenen şirketler (4PL şirketleri, tüm tedârik zinciri boyunca değer katabilme uzmanlığına ve yeteneğine sahip olmak zorundadır).

  • Dördüncü Taraf Lojistik

     Müşterilerine kapsamlı tedarik zinciri çözümleri sunmak için, kendi organizasyonunun kaynaklarını, yeteneklerini ve teknolojisini, üçüncü taraf lojistik(3PL) şirketleri ile biraraya getiren ve tüm zincirinin tasarımını ve yönetimini üstlenen şirketlerdir.. 4PL şirketleri tüm tedarik zinciri boyunca değer katabilme uzmanlığına ve yeteneğine sahip olmak zorundadır.

  • Düzenli Hat İşletmecisi – Liner

    Tarifeli bir düzen içinde yük taşımacılığı hizmeti veren şirketler (Örneğin; denizyolu ile belirlenmiş bir sefer programına göre sürekli hizmet veren gemi hattı işletmecileri).