UNDNET VE GÜMRÜK UYGULAMALARI
  • Ortak transit rejimi nedir?

    1 Aralık 2012 tarihinden itibaren taraf olduğumuz Ortak Transit Sözleşmesi (OTS) çerçevesinde Avrupa Birliği ve EFTA ülkeleri ile ülkemiz arasında gerçekleştirilen transit işlemlerinin yürütüldüğü rejimdir.

  • Ulusal transit rejimi nedir?

    Türkiye gümrük bölgesi içerisinde başlayıp biten transit işlemleri için kullanılan rejimdir. Diğer bir ifade ile hareket ve varış gümrük idareleri Türkiye gümrük bölgesi içerisinde ise rejim ulusal transit rejimidir.

  • Ortak Transit Sözleşmesi’ne (OTS) taraf olan ülkeler hangileridir?

    28 Avrupa Birliği ülkesi, EFTA ülkeleri olan ve EFTA ülkesi olarak kabul edilen İzlanda, Norveç, İsviçre,Lihtenşıtayn ve Türkiye.

  • Transit refakat Belgesi (TRB) nedir?

    Transit beyanı bilgilerine dayanan ve eşyaya refakat etmek üzere bilgisayarlı transit sisteminden bastırılan belgedir. Kalem listesi ve transit refakat belgesi ayrılmaz parçalardır.

  • Transit/güvenlik refakat belgesi (TGRB) nedir?

    Transit beyanının emniyet ve güvenlik bilgilerini içermesi halinde, transit beyan bilgileri ile emniyet ve güvenlik bilgilerine dayanan ve eşyaya refakat etmek üzere bilgisayarlı transit sisteminden bastırılan belgedir. Bu belge ile ülkemizden OTS’ye taraf olan Avrupa ülkelerine yönelik transitlerde, Avrupa Birliği topraklarına ilk girişte özet beyan verilmesine gerek bulunmamaktadır.

  • Transit idaresi nedir?

    Bir Akit Tarafa (OTS’ye taraf ülke) giriş gümrük idaresi veya üçüncü bir ülke sınırından geçilecek ise Akit Taraftan çıkış idaresi olarak tanımlanmaktadır. Burada Avrupa Birliğini oluşturan ülkelerin tek bir Akit Taraf olduğu unutulmamalıdır. Türkiye’den, Avrupa Birliği sınırlarını terk etmemek kaydıyla, Almanya’ya gidecek bir sevk işleminde transit idaresi Bulgaristan giriş gümrüğü olacaktır. Eğer Sözleşmeye taraf olmayan bir üçüncü ülkeden geçilecek ise Akit Taraf çıkış gümrüğü de transit idaresidir. Örneğin Türkiye’den Bulgaristan, Sırbistan üzerinden Macaristan’a gidecek bir sevkiyatta transit idareleri Bulgaristan giriş, Bulgaristan çıkış ve Macaristan giriş idareleridir.

  • Kapsamlı teminat nedir?

    Transit işlemlerinde taşınan eşyaya ilişkin doğabilecek vergi ve diğer yükler için verilen bir teminat türüdür. Bir basitleştirme türü olması nedeniyle izne bağlı olarak kullanılır. Düşümlü çalışan bu teminat türü, gümrük idaresince teminatın tescil edilmesi ile sistemden düşümü yapılır, yine gümrük idaresince varış bildiriminin yapılması ile kullanılabilir duruma gelir.

  • T1 ve T2 gibi kodlar ne anlama gelir?

    T1 ve T2 kodları eşyanın hangi statü altında taşındığını belirten kodlardır. Buna göre; T1, Avrupa Birliği dışı eşya için ortak transit rejimini kapsayan transit beyanını gösterirken, T2, Avrupa Birliği eşyası için ortak transit rejimini kapsayan transit beyanı için kullanılır. Kısaca; T1 AB dışı eşyaların taşınması halinde, T2 AB eşyası taşınması halinde kullanılır.

  • TR Rejim kodu ne zaman kullanılır?

    Ulusal transit rejimi çerçevesinde açılan beyannamelerde, yani hareket ve varış idareleri Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde olan transit işlemlerinde kullanılan rejim kodudur.

  • LRN ile MRN arasında ne fark vardır?

    LRN (Local Reference Number), asıl sorumlu tarafında transit beyannamesinin sistem üzerinden düzenlenmesi ile sistem tarafından otomatik olarak verilen bir tescil numarasıdır.MRN (Movement Reference Number) ise LRN almış bir transit beyannamesinin hareket idaresince kabul, tescil ve muayenesi sonucunda sistem tarafından otomatik olarak verilen tescil numarasıdır.

  • Tek bir taşıma aracına farklı varış idarelerine sevkli eşya yüklenebilir mi? Bu durumda beyannameyi nasıl düzenlemek gerekir?

    Tek bir taşıma aracına tek bir hareket idaresinden yüklenen tek bir varış idaresine gönderilecek eşya için tek bir beyanname düzenlenmektedir. Tek bir taşıma aracına birden fazla varışlı eşya yüklenmesi mümkündür. Bu tür durumlarda her bir varış idaresine sunulmak üzere farklı beyanname düzenlemek gerekmektedir.

  • Tek bir varış idaresine birden fazla hareket idaresinden sevk edilecek eşya için ne şekilde beyanname açılmalıdır?

    Varış idaresi her ne kadar aynı idare olsa da hareket idarelerinin farklı olması nedeniyle her hareket idaresinde farklı bir transit beyannamesi açılması gerekmektedir. Bu durumda tek bir araçta, aracın birden fazla hareket idaresinden yük alması vesilesiyle birden fazla beyanname olabilecektir.

  • tek bir taşıma aracında varış idaresi aynı olan ihracat eşyası ile serbest dolaşımda olmayan eşyanın taşınması mümkün müdür? Mümkünse nasıl beyan edilir?

    Aynı taşıma aracında varış idaresi aynı olan ihracat eşyası ile serbest dolaşımda olmayan eşya taşınması halinde her biri için ayrı beyanname düzenlenmesi gerekir.

  • Bir ihracat beyannamesi kapsamındaki eşya tek bir transit beyannamesi ile sevk edilebilir mi?

    Bir ihracat beyannamesi kapsamı eşya eğer tek bir taşıma aracına yükleniyorsa tek bir transit beyannamesi ile sevk işlemleri yapılabilir. Ancak tek bir ihracat beyannamesi kapsamındaki eşya birden fazla araç ile sevk edilecek ise mutlak suretle her araç için ayrı beyanname düzenlenmelidir.

  • Bir ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın birden fazla araç ile taşınması durumunda ihracat beyannamesi, transit beyannamesinde ne şekilde refere edilmelidir?

    Transit beyannamesi doldurulurken kalemler ekranında ihracat beyannamesi refere edilir. Eğer aynı ihracat beyannamesi birden fazla araç ile sevk edilecek ise ayrı ayrı transit beyannamesi gerekmekte olup, her transit beyannamesinde ihracat beyannamesi ayrı ayrı refere edilmelidir.Refere edilme esnasında ‘’parçalı mı’’ sorusuna evet ‘’E’’ seçeneği seçilmeli son araç için bu seçenek ‘’H’’ olarak işaretlenmelidir. Aksi taktirde transit beyannamesi ibra edilse bile ihracat beyannamesi açık kalacaktır.

  • Tek bir taşıma aracı kapsamı eşya için birden fazla alıcı ve göndericinin mevcut olduğu durumlarda ayrı ayrı transit beyannamesi verilmesi gerekir mi?

    Böyle durumlarda tek bir transit beyannamesi verilmesi mümkündür. Beyannamenin doldurulması aşamasında ana beyanname ekranında alıcı ve gönderici bölümleri boş bırakılır, kalemler ekranında bu alanlar doldurularak işlem yapılır.

  • TRB düzenlenirken taşıyıcı bilgisi girilmesi zorunlu mudur?

    Taşıyıcı bilgisi sadece ulusal transit işlemlerinde doldurulması gereken bir alandır. Ortak transit işlemlerinde ihtiyari bir alandır.

  • Garanti Referans Numarası (GRN) nedir?

    Garanti referans numarası teminat idaresinde sunulan her mektup için ayrı ayrı verilen bir numaradır. Beyanname hazırlanması esnasında teminat bölümünde bu numara refere edilerek teminat kullanılır.

  • Teminat miktarı için belirtilmesi gereken tutarı nasıl hesaplayabilirim?

    Teminat tutarı eşyaya ilişkin doğabilecek vergi ve diğer yükler toplamının % 20 fazlasıyla hesaplanması ile belirlenir. Eşyanın serbest dolaşımda olup olmamasının ve ticaret yapılan ülkenin neresi olduğunun hiçbir önemi yoktur. Teminat; serbest yoktur. Teminat; serbest dolaşımda olmayan üçüncü ülke eşyasına uygulanacak vergi ve diğer yükler dikkate alınarak hesaplanır.

  • Transit idaresi her durumda beyan edilmeli midir?

    Transit idaresi sadece ortak transit rejimi çerçevesinde yapılan taşımalarda beyan edilen bir alan olup, ulusal transit işlemlerinde transit idaresi kavramı bulunmamaktadır.

  • Ortak Transit Sözleşmesine taraf olmayan Sırbistan’ı geçerek Avrupa’ya gidecek bir transit eşyası için transit işlem süreci nasıl gerçekleştirilir?

    Sırbistan üzerinden yapılacak taşımalarda, ortak transit rejimi kapsamında hareket idaresinden transit işlemi başlatılır (T1 / T2 açılır).Açılan transit beyannamesinde sistem üzerinden ilgili transit idareleri seçilir (örneğin Bulgaristan üzerinden gidiliyorsa Bulgaristan giriş gümrüğü, Bulgaristan’dan Sırbistan’a geçilirken Bulgar çıkış gümrüğü ile Sırbistan’ı geçtikten sonraki Macaristan’ın giriş gümrüğü).Sırbistan geçişi üçüncü ülke geçişi olacağından, ortak transit rejimi dışındaki bir transit işlemi başlatılır. Bu geçiş süresi içerisinde, başlatılan ortak transit rejimi işlemi askıya alınır. Sırbistan geçildikten sonra daha önce başlatılan ortak transit işlemi devam eder. Burada dikkat edilmesi gereken husus; Sırbistan geçilirken askıya alınan beyannameye ilişkin transit süresi de askıya alınır.

  • Beyannameye eklenmek zorunda olunan belgeler nelerdir?

    Transit beyannamesine fatura ve taşıma belgesi eklenmesi zorunludur. Eşyanın ve taşımanın cinsine göre yetki belgesi, geçiş belgesi, izin belgesi ve gümrük idaresince talep edilen diğer belgeler eklenebilir.

  • NCTS üzerinden düzenlenen transit beyannamesinde düzeltme nasıl yapılır?

    NCTS beyannamesinin asıl sorumlu tarafından doldurulmasının ardından sistem tarafından bir LRN numarası verilir. Bu numara geçici bir tescil numarasıdır. Gümrük idaresince söz konusu beyannamenin kabul edilmesi ile birlikte MRN numarası oluşur. Bu numara oluşuncaya kadar yani gümrük idaresince beyanname kabul edilinceye kadar beyanname üzerinde asıl sorumlu tarafından düzeltme yapılabilmektedir.

  • NCTS üzerinden düzenlenen transit beyannamesi iptal edilebilir mi?

    NCTS üzerinden düzenlenen beyannamelerin iptali, gümrük idaresinin tescili esnasında veya serbest bırakma işlemini müteakip olarak yapılabilir.

  • Transit rejiminde yeterli transit süresi verilmesi bakımından hangi hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir?

    Transitte süre, hareket idaresince güzergâh, uygulamadaki taşımacılık mevzuatı ve asıl sorumlu tarafından verilecek diğer bilgiler dikkate alınarak verilmelidir. Bu süre verilirken, yol ve hava şartları, geçilecek ülkelerin durumu ve özellikle varış idaresine uzaklık öncelikle dikkat edilmesi gereken hususlardır. Örneğin, Trabzon’dan hareket ederek Almanya’ya gidecek bir araç için minimum süreden (5 veya 7 gün) transit süresi verilmemeli, uzaklık dikkate alınarak (8-12 gün örneğin) yeterli süre verilmelidir.

  • Transit işlemlerinde her durumda araç mühürlenmeli midir?

    Genel kural olarak eşyanın sevki mutlaka mühürleme işlemiyle gerçekleştirilir. Ancak Ortak Transit Sözleşmesi gereğince, hareket idaresi eşyanın beyan bilgilerini veya tamamlayıcı belgelerdeki tanımını yeterli buluyorsa mühürlemeden vazgeçebilmektedir.

  • Transit refakat belgesi her durumda hareket idaresince mühürlenmeli midir?

    Transit refakat belgesinin gümrük mevzuatında hareket idaresince mühürlenmesi gibi bir zorunluluk söz konusu olmamakla birlikte, ulaştırma mevzuatı gereğince TRB’nin gümrük memurunca kaşe-imza tatbik edilerek teslim edilmesi gerekmektedir.

  • Transit rejimi altında taşınan eşya için transit idaresinde hangi işlemler yapılır?

    Normal şartlar altında transit idaresi tarafından sistem üzerinden sadece ‘’sınır geçiş bildirimi’’ yapılarak aracın sevki sağlanır. Ancak, gerek görüldüğünde, transit idaresi olarak görev yapan idare tarafından eşyanın muayene edilmesi mümkündür.

  • Ortak transit rejimi kapsamında yurt dışından gelen bir araç için sistemden transit idaresinin seçilmediği durumunda ne yapmak gerekir?

    İlgili gümrüğün sınır geçiş bildirimini yapabilmesi için sistemden transit idaresi olarak seçilmiş olması gerekmektedir. Bu yapılmışsa, sistem üzerinden transit idaresi değişikliği işlemleri yapılarak (sapma talebi-ATR talebi) sistemde ilgili gümrüğün transit idaresi olarak belirlenmesi sağlanmalıdır.

  • ‘’Varış bildirimi’’ nedir?

    Varış bildirimi, transit eşyası taşıyan aracın transit süresi içerisinde varış idaresine ulaştığının sistem üzerinden hareket idaresine bildirilmesidir. Varış bildiriminin yapılmasıyla birlikte beyannamenin statüsü (ARR_ADV) olur.

  • ‘’Kontrol sonucu’’ nedir?

    Varış bildirimi yapılmış bir transit beyannamesi kapsamı eşyanın muayenesi sonucunun sistem üzerinden hareket idaresine bildirilmesidir. Kontrol sonucunun girilmesiyle birlikte beyannamenin statüsü (DES_CON veya DES_CON_NEG) olur.

  • Bir Avrupa ülkesinden (OTS’ye taraf) ülkemize sevkli transit eşyası için varış idaresi değişikliği yapmak mümkün müdür? Mümkünse nasıl yapılır?

    Varış idaresi değişikliği her durumda mümkündür. Söz konusu değişiklik varış idaresince hareket idaresine gönderilen varış değişikliği talebi ile yapılır. Sistem tarafından otomatik olarak cevap verilir. Verilen cevaba müteakip varış işlemleri gerçekleştirilir. Varış değişikliklerinde Gümrük Kanunu’nun 241’nci maddesine göre usulsüzlük cezası uygulanacağı unutulmamalıdır.

  • NCTS uygulamasında bir transit beyannamesi hakkında sistem üzerinden hatalı işlem yapıldı ve yanlış bir statüye getirildi. Bu durumda statünün geri alınması mümkün müdür?

    NCTS uygulamasında, sadece ulusal transit rejimi kapsamında düzenlenen bir beyanname için statünün geri alınması mümkün olup, bu durumda statünün geri alınması için ilgili Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünce Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne yazılı bildirimde bulunulması gerekmektedir. Ortak transit rejimi kapsamında düzenlenen bir beyanname için statü geri alınamaz.

  • Transit beyannamesi varış idaresinde kontrol sonuçları olumlu (DES_CON) statüde görünmesine rağmen bağlı ihracat beyannamesi kapanmamış ise bunun sebebi ne olabilir?

    Statülerin mutlak suretle hareket idaresinden kontrol edilmesi gerekmektedir. Çünkü rejimin ibra yetkisi hareket idaresindedir. Beyanname ibra edilmiş olması durumunda varış idaresinde statü her şekilde (DES-CON) görünecek, bu statü hareket idaresinde (WRT-NOT) olarak görünecektir. Ancak varış idaresince uyuşmazlık bildirişmiş ve hareket idaresince uyuşmazlığın çözülüp ibra işleminin yapılmadığı durumlarda statü hem varış idaresinde hem hareket idaresinde (DES-CON) olarak görüntülenecek, hareket idaresince ibra işlemi henüz yapılmadığından ihracat beyannamesi kapanmış statüye geçmeyecektir.

  • Transit beyannamesine bağlı ihracat beyannamesi ne zaman kapanır?

    Transit beyannamesine bağlanan bir ihracat beyannamesi varış idaresince kontrol sonuçlarının olumlu girilmesi durumunda veya olumsuz girilmiş ise hareket idaresince rejimin ibra edilmesini müteakip kapanmaktadır.

  • Varış idaresine sunulan eşyanın kontrolü sonucunda beyan edilen ile kontrolü yapılan eşyada kap/kilo farklılığı çıkması halinde ne gibi işlem yapılır?

    Kap ve kiloda farklılık çıkması durumunda, varış idaresince hareket idaresine uyuşmazlık bildirimi yapılır. Yapılan uyuşmazlık bildirimlerine istinaden hareket idaresi uyuşmazlıkları çözer ve transit rejiminin ibra edilmesini teminen kapatma işlemlerini yapar. Uyuşmazlık bildiriminin dışında Gümrük Yönetmeliği’nin 249’uncu maddesine istinaden eksiklik fazlalık takibatı yapılır ve gerektiği durumlarda cezai işlemler yapılır.

  • NCTS uygulamasında kap/kilo dışında hangi bilgiler için uyuşmazlık bildirimi yapılır?

    NCTS’te kap/kilo dışında, plaka, kalem sayısı, mühür bilgileri ve ek belgeler ile ilgili olarak da uyuşmazlık bildirimi yapılabilir. Gönderici-alıcı bilgileriyle ilgili olarak, sistem üzerinden ‘’diğer’’ ve ‘’açıklamalar’’ alanları kullanılarak uyuşmazlık bildirimi yapılması mümkündür.

  • NCTS uygulamasında hangi bilgiler için uyuşmazlık bildirimi yapılamaz?

    NCTS’te, marka ve numaralar, konteyner no, eşya cinsi ve kodu, rejim türü ve hassasiyet kodu-miktarı hakkında uyuşmazlık bildirimi yapılamaz.

  • Alternatif kanıt nedir?

    NCTS kullanılarak düzenlenen bir transit beyannamesinde işlemin sonlandırılması varış idaresinin sistem üzerinden varış bildirimini yapıp kontrol sonuçlarını göndermesiyle mümkündür. Ancak bazı durumlarda, transit işlemi kapsamı araç/eşyanın varış idaresine varmasına rağmen herhangi bir sebeple transit rejimi sistem üzerinden sonlandırılmış olabilir. Bu gibi durumlar için transit işleminin usulüne uygun olarak öngörülen süre sınırı içinde sonlandırıldığına ilişkin bir belge (kanıt) sunulması gerekir. Bu tür belgelere alternatif kanıt denir.

  • Hangi belgeler alternatif kanıt olarak kabul edilir?

    Transit rejiminin sonlandırılmasının alternatif kanıtı şu belgelerdir;

    • Transit refakat belgesinin veya iade nüshasının fotokopisi,
    • ,
    • Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunu gösteren ve eşyayı belirleyen bir gümrük belgesinin bir nüshası veya fotokopisi,
    • Eşyayı belirleyen boşaltma kayıtları, konşimento, fatura gibi ticari belgelerin fotokopisi.
    Burada dikkat edilmesi gerek husus; eşyanın bir başka ülkede gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulması durumunda, yukarıda belirtilen nüsha veya fotokopilerin, ilgili ülke yetkili makamları tarafından ‘’aslı gibidir’’ şeklinde onaylanmış olması gerekmektedir.

  • NCTS uygulamasında, transit beyannamesinin kapatıldığı nasıl anlaşılır?

    NCTS’te transit beyannamesi, beyanname kapsamı eşyanın varış idaresinde varışının bildirilmesi ve kontrol sonuçlarının girilmesini müteakiben varış idaresince sistem üzerinden (DES_CON) statüsüne getirilir. Bundan sonra, hareket idaresince ibra edilerek sistem üzerinden (WRT_NOT) statüsüne getirilerek transit beyannamesi kapanması sağlanır. Burada dikkat edilmesi gereken husus; transit beyannamesinin varış idaresinde (DES_CON) statüye getirilmesi, söz konusu beyannamenin kapatılması için yeterli değildir. Bunun, hareket idaresince ibra edilerek (WRT_NOT) konumuna getirilmesi gerekmektedir.Kontrol sonuçları olumlu olarak girilmiş ise hareket idaresince gönderilen otomatik ibra mesajına istinaden statü (WRT_NOT)’a dönüşür.

  • Araştırma usulü hangi durumlarda başlatılır?

    Eşyanın varış idaresine sunulması gereken süre sınırına kadar ‘’Varış bilgisi’’ mesajının veya varış bilgisi mesajını aldıktan sonraki 6 gün içerisinde ‘’Kontrol Sonucu’’ mesajı alınmazsa, hareket idaresi tarafından, rejimin ibra edilmesi için gerekli bilgilerin elde edilmesi amacıyla veya bunun mümkün olmaması halinde;

    • Gümrük borcunun doğup doğmadığının tespit edilmesi,
    • Borçlunun belirlenmesi,
    • Tahsilattan sorumlu yetkili makamların belirlenmesi
    amacıyla araştırma usulü başlatılır.

  • Varış idaresince araştırma usulüne hangi cevaplar verilir?

    Varış idaresince, hakkında araştırma usulü başlatılan transit beyannamesine 4 ayrı kodla yanıt verilebilir. Bunlar;

    • Cevap kodu olarak (1) :
    • Aracın varış idaresine hiç gelmemesi durumunda verilen yanıttır. Bu kodla birlikte, beyannamenin statüsü (ENQ_NEG) olur.
    • Cevap kodu olarak (2):
    • Sistemin aynı beyannameye ait mükerrer kayıt oluşturması durumunda kullanılan yanıttır. Bu kodla birlikte beyannamenin statüsü (ENQ_DUP) şeklinde olur. Hareket idaresince mükerrer kayıta ilişkin MRN’nin sistem üzerinden iptal edilmesi gerekir. Burada dikkat edilmesi gereken husus; Avrupa’dan ülkemize getirilen transit eşyası için transit idaresi görevi yapması gereken sınır gümrük idarelerinde herhangi bir sebeple yeni ulusal bir transit işlemi başlatılarak varış idaresine sevk edildiği örnekler sıklıkla yaşanmaktadır. Avrupa’dan açılan bir transit beyannamesi için giriş gümrük idaresinde yeni bir TR açılmaz. Ancak, sehven de olsa açılan beyannameye, bu beyanname araştırmaya düşmüş ise (2) koduyla cevap verilir.
    • Cevap kodu olarak (3):Varış idaresince teyit nüshasının hareket idaresine gönderileceği durumlar için verilen yanıttır. Bu kodla birlikte beyanname statüsü (ENQ_POZ) olur.
    • Cevap kodu olarak (4):Transit işlemi kapsamı eşyanın varış idaresine gelmemesi durumunda tahsilatın varış idaresince yapılmasının hareket idaresine önerilmesini belirten bir yanıttır. Bu kodla birlikte beyanname statüsü (ENQ_NEG) olur, ancak (1) nolu koddan farklı olarak, varış idaresi tahsilatı kendisinin yapacağını bildirmektedir. Bu kod, genelde, transit işlemi kapsamı aracın ülke gümrük bölgesine girmesine rağmen (yani sınır geçiş bildirimi yapılmış olan araç) varışa gelmediğinin tespit edilmesi durumunda kullanılmaktadır.

  • Araştırma usulü başlatılmış bir transit beyannamesi nasıl ibra edilir?

    Araştırma usulü başlatılmış bir beyanname hareket idaresince, vergilerin tahsili, beyanname iptali ile asıl sorumlu tarafından alternatif kanıt sunulması veya varış idaresi tarafından teyit nüshasının gönderilmesine bağlı olarak beyannamenin (WRT-NOT) statüsüne getirilmesi ile ibra edilir.